BİR TÜRK AİLESİNİN ÖYKÜSÜ

İrfan Orga

Çeviren: Arın Bayraktaroğlu

 

Birinci Dünya Savaşından kısa bir süre önce başlayarak İrfan Orga’nın yaşamını anlattığı bir eser. Orga’nın yaşamı zorluklarla doluymuş. Eserde mutluluk dolu yaşamlarının savaşın başlaması ve hem amcasının hem de babasının askere çağırılmalarıyla allak bullak oluşunu anlatıyor.

70998_2 Öykü aslında İrfan Orga'nın gözünden annesinin öyküsü. Onun annesiyle ilgili anılarıyla başlayıp annesinin ölümüne kadarki yaşamını anlatıyor.

İrfan Orga’nın çocukluğundan başlayan eserde ilk vurgulanan öğe annesinin güçlü varlığı. Bu varlık önce dedesinin ölümü, sonra da babasının askere çağırılışıyla bir miktar sarsılıyor. Birinci Dünya Savaşı boyunca annesi çeşitli işlerde çalışıyor ve savaşın sonuna doğru kendisine sürekli ve düzenli bir iş oturtuyor.

Bundan sonra her ne kadar savaş bitse de savaş zamanı çekilen sıkıntıların ağır yükü yavaş yavaş annesinin ruh sağlığında kendini göstermeye başlıyor.

Geçirilen zor günleri ara ara aydınlatan mutlu anlar bile bu amansız zamanların yükünü annesinin ve kendisinin sırtından atmasına yardımcı olmuyor. Bunların sıkıntılarını hem annesi hem kendisi yaşamlarının sonuna değin çekiyorlar.

Öykü gerçek bir yaşam öyküsü. Peki herhangi birinin yaşamından, geçirdiği güçlüklerden ne farkı var? Farkı özenle ve tüm duyguları dışa vurarak yazılmış olması. Öncelikle Birinci Dünya Savaşı döneminde İmparatorluğun başkentinde yaşanan sıkıntıları, kendi de yaşadığı için son derece canlı ve açık anlatıyor. En azından benim, güncel yaşamı konusunda çok bilgimin olmadığı tarihin uzun ve önemli bir sürecini birinci ağızdan, ilgiyi hiç dağıtmadan aktarıyor. Aynı dönemde aynı ya da benzer sıkıntıları yaşamış daha nice aileler vardır, ancak İrfan Orga’nın farkı bu yaşadıklarını yazarak, üstelik bütün içtenliğiyle yazarak o dönemi yaşamamışlarla paylaşması.

Yazarın oğlu Ateş Orga’nın sonsözüyle de İrfan Orga’nın güçlüklerle dolu yaşamının aslında ölene değin sürdüğünü bir türlü mutluluğu ve rahatı avuçlarına alamadığını öğreniyoruz.

İrfan Orga’nın eşinin editörlüğünde İngilizce yazdığı kitap ilk olarak 1950’de yayınlanmış. Yazdığı diğer kitapları arasında en çok bilineni ve ilk çıktığı zamanlarda çoksatar olanı.

Özlü bir eser. Tarihin bir aralığına hüzünle bakıyor.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Go Ustası

Resim
Yasunari Kawabata Çeviren: Belkıs (Çorakçı) Dişbudak Remzi Kitabevi, 1992 Yıllar önce aldığım bu kitabı daha yeni okuma fırsatı buldum. Kitap Kawabata’nın anılarını bir öykü gibi aktarmasından ibaret. Kawabata çalıştığı gazete adına Go Ustası Şusai’nin son şampiyonluk maçını yazm akla görevlidir. Usta son maçını kendinden daha genç olan ve bir anlamda daha modern Japon neslini temsil eden Otake’yle yapmaktadır. Eserin, bana kalırsa bir kaç önemli özelliği var. Birincisi, Go oyunuyla ilgili Türkiye’de yayınlanmış ilk bir kaç kitaptan biri olması. Bir diğer kitap da Trevanian’ın Şibumisi’dir. Şibumi doğrudan Go oyunuyla ilgili değildir ama Go öyküde önemli bir yer tutar. İkinci özelliği, oşetsu tekniğiyle yazılmış olmasıdır. Bu teknik Japon edebiyatında anı yazınını zenginleştirmek, biraz öyküleştirmek için kullanılan bir tekniktir. Üçüncü özellik ise Kawabata’nın geleneksel Go oyunculuğunun kaybolduğunu görmekten duyduğu tasadır. Kawabata aylar süren bu tarihi maçı anlatırken ...
Devamı

THE FIRST LAW TRILOGY

Resim
Joe Abercrombie Gollancz 2006 Dopdolu bir üçleme. Aslında bir üçlemeden çok üç parçaya ayrılmış tek bir kitap. Kitaplar arasında ne bir zaman atlaması, ne bir olay değişimi var. Her şey kaldığı yerden devam ediyor. O kadar ki okuyucuyu öyküye alıştırmak için kullanılan geriye dönük anlatımlardan zerre eser yok. Bütün öykü dönüşümlü olarak altı ayrı karakterin bakış açısından anlatılıyor. Dolayısıyla her birine yeterince değinecek kadar yer var. Yazım tekniği olarak tüm olayları ve çevreyi karakterlerin görüşünden anlatmayı seçtiği için, olaya ya da ortama aykırı kaçan anlatımlara yer vermemiş. Bu yüzden de olaylar hiçbir zaman odağını yitirmiyor, karakterler her zaman ön planda ve capcanlı kalıyorlar. Sonuç olarak kitaba odaklanmak güç olmuyor. Kitabın altı önemli karakterinden üçü biraz daha önde duruyorlar. Kuzeyli barbar Logen Ninfingers bunlardan biri. Logen dokuz parmaklı oluşunu bir düelloya borçlu ve kuzeyin en azılı katili. Bloody-Nine olarak tanınan Logen kim ona da...
Devamı

WOLF TOTEM

Resim
Jiang Rong Penguin Books 2009 Çin’de hasılat rekorları kırmış bu kitap, kuzey Çin’de İç Moğolistan bölgesine gönderilmiş Çinli bir üniversite öğrencisinin Moğol göçebeler arasındaki yaşamını ve deneyimlerini anlatır. Aslında kitapta olayları aktaran Çinli öğrenci yazarın kendisidir. Yazar kendi deneyimlerini farklı bir adla okuyucuya aktarır. Mao yönetimindeki Çin hükümeti bütün üniversite öğrencilerini zorunlu olarak taşraya çalışmaya gönderir. Geri dönmenin koşulu, torpil bulmak dışında, katıldıkları topluluğun bir parçası olarak çalışıp kazandıkları çalışma puanlarıdır. Belirli bir miktar puanı toplayan okumaya geri dönebilecektir. Bir çok Çinli öğrenci ya tanıdıkları aracılığıyla ya da yeterli puanı toplayarak evine geri döner. Fakat Jiang Rong gibi bazıları gittikleri yerin yaşam tarzından ve felsefesinden o kadar etkilenirler ki yıllarca orada kalırlar. Kitabın kahramanı Chen katıldığı Moğol göçebe halkının ileri gelenlerinden yaşlı Bilgee’yle iyi arkadaş olur. Bilgee o...
Devamı